@ Ibrahim Kaula Mohammed
Dalilin da yasa EMOG ke Zuba Jari a Jihar Katsina
Wata guda bayan kammala Taron Tattalin Arziki da Zuba Jari na Katsina, muhimmancinsa ba a sake auna shi da jawaban da aka gabatar ko sanarwar da aka fitar ba, sai dai da ayyuka. A hankali kuma cikin natsuwa, taron ya fara haifar da ainihin hadin gwiwa, daidaituwar cibiyoyi, da kuma yanke shawarar zuba jari wanda mafi jan hankali shi ne hadin gwiwar dabarun da aka kulla tsakanin Gwamnatin Jihar Katsina da kamfanin Equatorial Marine Oil and Gas (EMOG) domin fadada Tashar Jirgin Kasa ta Funtua.
Abin da ya fara a matsayin tattaunawa mai karfi kan makomar tattalin arzikin Katsina, yanzu ya koma matakin aiwatarwa.
Yayin da yake tunawa da kalamansa a taron da kuma rattaba hannu kan yarjejeniyar fahimtar juna, Shugaban EMOG, Alhaji (Dr.) Umaru Abdul Mutallab, ya bayyana dalilan da suka sa suka fifita Katsina da kuma dalilin da yasa EMOG ba wai kawai ya nuna sha’awa ba, har ma ya kuduri aniyar zuba jari, mallaka da dabarun dogon lokaci a jihar.
A cewarsa, shawarar EMOG ta samo asali ne daga muhimman darussa guda goma da aka koya bayan taron ba alkawura marasa tushe ba, sai dai alamomin aiki da ke nuna cewa Katsina na kara zama cibiyar kasuwanci, dabarun sufuri da zuba jari mai karfi a Arewacin Najeriya da yankin Sahel.
Tabbar da Jagoranci da Tsayayyen Tsarin Manufofi
A cewar Dr. Mutallab, abin da ya fi karfafa gwiwar EMOG shi ne bayyananniyar jagoranci da daidaiton manufofi daga Gwamnatin Jihar Katsina. Manufar tattalin arzikin Gwamna Dikko Umaru Radda, wadda ke bai wa harkokin sufuri, noma da masana’antu fifiko, ta aika da sako mai karfi ga masu zuba jari: manufofin gwamnati sun daidaita, suna kan gyara, kuma suna da hangen nesa.
Ga irin zuba jari mai nauyin gina ababen more rayuwa kamar tashar jirgin kasa, wannan tabbaci ba zabin ne ba amma wajibi ne.
Bayyananniyar Mallaka, Bayyananniyar Alhakin Aiki
Daya daga cikin manyan nasarorin bayan taron shi ne kafa kamfanin Funtua Inland Dry Port Limited, wanda aka kirkira musamman domin tafiyar da sabon matakin ci gaban tashar.
A karkashin tsarin da aka amince da shi, EMOG na da kaso 80 cikin 100 na hannun jari, yayin da Gwamnatin Jihar Katsina ke da kaso 20 cikin 100. Wannan tsarin, a cewar Dr. Mutallab, ya samar da daidaito yana kare muradun jama’a tare da bai wa bangaren masu zaman kansu damar amfani da kwarewa, daidaito da damar kasuwannin duniya domin inganta aiki.
Wannan ba hadin gwiwa ne na alama ba na aiki ne.
Goyon Bayan Tarayya da Dama Ga Samun Kudi
Matsayin tashar a matsayin tashar asali da inda kaya ke zuwa na karshe da gwamnatin tarayya ta amince da shi ya sauya dukkan tsarin zuba jari. Tashar ba mafarkin yankin kadai ba ce yanzu ta zama dukiyar zuba jari mai daraja.
Wannan matsayi yana bai wa masu samar da kaya daga Katsina, Zamfara, Sokoto, Kebbi, Kaduna, har ma da makwabtan kasashe irin su Nijar da Chadi damar kai kayansu kasashen waje kai tsaye ba tare da sun bi tashoshin teku masu cunkoso ba.
Cibiyoyi Sun Daidaita, Ba Su Hana Ci Gaba Ba
Dr. Mutallab ya bayyana cewa tabbar da dokoki da ka’idoji ya taka muhimmiyar rawa. Ya yaba wa Hukumar Kula da Masu Jigilar Kaya ta Najeriya da Hukumar Kwastam ta Najeriya saboda rawar da suka taka wajen saukar da kwantena na farko a tashar.
Wadannan matakai, a cewarsa, sun nuna cewa wannan aiki yana da cikakken goyon bayan hukumomi ba tare da wata tangarda ba.
Tsarin Lokacin Zuba Jari
Ba kamar wasu sanarwar bayan taro da ke bacewa ba tare da tabbaci ba, zuba jari na EMOG yana da jadawalin lokaci. A cikin watanni 12 zuwa 18 masu zuwa, kamfanin zai zuba jari mai yawa domin fadada da sabunta ababen more rayuwa na tashar.
Shirye-shiryen sun hada da sabbin kayan saukar da kaya, fadada filayen ajiya, sabunta dakunan ajiya, fitilu na zamani, tsarin gudanar da tashar ta hanyar dijital, da kuma inganta tsaro da kariya.
Daga Alkawura zuwa Tsarin Aiki Mai Matakai Biyar
A lokacin taron, EMOG ta gabatar da tsarin alkawura guda biyar. Wata guda bayan haka, Dr. Mutallab ya tabbatar da cewa wadannan alkawura suna tafiyar da aiwatarwa yanzu.
Sun hada da. kara yawan ayyukan tashar, tallafa wa masu fitar da kaya, Shirin Sahel Transit, horas da matasa ta hanyar Shirin Aikin Sufuri na Katsina, da kuma tallafa wa abubuwan da ke taimakawa kamar lasisin Free Zone da rangwamen zuba jari.
A cewarsa, taron ya nuna sanarwa; sakamakon yana kan aiwatarwa.
Rage Kudin Aiki, Karfafa Kanana da Matsakaitan Kamfanoni
Babban dalilin fadada tashar shi ne rage kudin aiki. Sabuwar tashar za ta rage lokacin juyar da kaya, inganta samun kwantena marasa kaya, da kuma rage kudin sufuri.
Ga kananan da matsakaitan kamfanoni, hakan na nufin rage matsin lamba kan kudin aiki, karuwar gasa, da damar fadada ayyuka musamman ga kamfanonin da ke fitar da kaya da ke fama da matsalolin sufuri.
Noma a Matsayin Ginshiki
Karfin Katsina a fannin kayayyakin noma da suka shirya fitar da su kasashen waje na daga cikin manyan dalilan zuba jari na EMOG. Kayayyaki kamar su ridi, citta, wake, zogale da aya suna da bukata a kasuwannin duniya.
Ana shirin samar da wuraren ajiya na musamman, lokutan fitar da kaya da za su kasance masu tabbaci, da hanyoyin fitar da kaya na musamman duk domin bai wa masu fitar da kaya tabbaci da kuma karfafa gwiwar masu saye.
Bude Hanyar Sahel
Hadin gwiwar bayan taro ya wuce iyakar Najeriya. Tattaunawa da dakunan kasuwanci da manyan masu kaya daga Nijar da Chadi sun nuna sha’awar amfani da Funtua wajen jigilar kaya da agajin jin kai.
Wannan ci gaba yana kara tabbatar da matsayin Katsina a matsayin kofa zuwa yankin Sahel, yana mayar da jihar cibiyar kasuwanci da agaji a yankin.
Hanyar Jirgin Kasa da Hangen Nesa
A karshe, Dr. Mutallab ya jaddada cewa kudurin Jihar Katsina na samar da hanyar jirgin kasa, musamman shirin hada Funtua da hanyar jirgin kasa mai layi daya, ya taka muhimmiyar rawa a hangen nesan EMOG.
Tare da ci gaba da daidaiton manufofi da zuba jari a ababen more rayuwa, hanyar jirgin kasa za ta karfafa dorewar tashar da kuma tabbatar da matsayin Katsina a cikin sarkar kayayyaki ta kasa da ta yankin.
Daga Taro zuwa Dabarun Aiki
A karshe, Dr. Mutallab ya bayyana a fili cewa zuba jari na EMOG ba labari ne na taro kadai ba. Yana da tsari, yana da jari, kuma yana tafiya zuwa matakin aiwatarwa—wanda aka gina bisa amincewa da jagorancin Katsina, matsayinta a taswirar kasa, da hangen nesan tattalin arzikinta.
Mafi muhimmanci, an tsara shi ne domin samar da ayyukan yi, ci gaba mai dorewa, da fadada kasuwanci ba kawai ga Jihar Katsina ba, har ma ga Arewacin Najeriya da yankin Sahel baki daya.
Taron ya dauki kwanaki.
Sakamakon sa, kamar yadda alamu ke nuna, zai dauki shekaru
