Daga Umar Sani Daura
Hatsaniyar da ta ɓalle kwanan nan tsakanin Ministan Babban Birnin Tarayya (FCT), Nyesom Wike, da Laftanar Sojan Ruwa, A.M. Yerima, kan wani fili da ake takaddama a kai a Abuja, ta zarta abin da ake kallo a bidiyo ko sabani tsakanin jami’ai. Wannan al’amari ya zama wani gagarumin haske mai nuna irin barazanar da ake wa tsarin dimokuraɗiyyar Najeriya.
Yadda jama’a suka zuba goyon baya ga wannan ƙaramin, kwantaragwan jami’in sojan ruwa—tare da sukar yadda Ministan ya fito da izza, girman kai da maganganu masu zafi—ya aike da saƙo mai ƙarfi ga Shugaba Bola Ahmed Tinubu: Wahala, raini da girman kai a ofisoshin gwamnati su ne tubalin da ke haifar da son zuciyar sojoji su yi katsalandan a siyasarmu.
A tsarin dimokuraɗiyya mai kyau, farar hula—musamman minista—yana da cikakken ikon mulki a kan jami’in soja a matsayin doka. Amma martanin talakawa ba ya kare wannan tanadin tsarin mulkin ba. Akasin haka, mutane sun yabawa juriya, nutsuwa da kwarewar jami’in da ya tsaya kan ka’idodi, yana kare kansa daga abin da ake gani a matsayin danniya da nuna iko na siyasar gwamnati.
Wannan goyon baya daga jama’a na nuna matsala mai zurfi: ’Yan Najeriya sun yi matuƙar gajiya da siyasar kasar nan. A halin da ake ciki na tsananin wahala da rashin tsaro, irin wannan halin raini daga wasu manyan jami’an gwamnati ya sake tabbatar da cewa shugabanni sun fi son nuna iko fiye da yi wa jama’a hidima.
Lokacin da jama’a suka fara murna da soja wanda ya tsai da siyasa, wannan alama ce mai hadari ta sauyin tunani—inda layin rarrabe ikon soja da farar hula ke dusashewa.
Juyin mulki ba ya faruwa haka kawai. Tarihi ya nuna cewa yakan faru ne idan dimokuraɗiyya ta fara gazawa, musamman idan:
Talauci da tsadar rayuwa sun mamaye jama’a,
Girman kai da zaluncin siyasa suka kora mutane daga goyon baya,
Gazawar gwamnati ta sa jama’a sun rasa amincewa da tsarin farar hula.
Fyade a harshe ga jami’in soja wanda ke wakiltar alamar iko da tsarin tsari, ya yi mummunan illa ga dangantakar farar hula da sojoji. Wannan ba wai sabani ba ne kawai—kalubale ne ga mutuncin Rundunonin Sojin Najeriya, wacce har yanzu ita ce ɗaya daga cikin cibiyoyin da jama’a suka fi yarda da su a ƙasar nan.
Abin ya zo ne a daidai lokacin da rahoton yunkurin juyin mulki ya girgiza ƙasa, tare da yawaitar nasarar sojoji a juyin mulki a yankin yammacin Afirka. Wannan sabon lamari gargadi ne mai ƙarfi wanda ba za a ƙara yin biris da shi ba.
A matsayinsa na Kwamanda-in-Chief, Shugaba Tinubu na da nauyin da ya rataya a wuyansa na daidaita komai cikin gaggawa. Shiru a kan wannan lamari na fara zama hadari.
Dole Shugaban ya tunkari jami’an siyasa da umarni bayyananne, wanda ba shi da sassauci:
1. Dole a Kiyaye Ladabi da Mutuntawa:Ministoci, gwamnoni, da duk masu rike da mukaman siyasa su sani cewa: Ko wace halayya ta raini, izza ko cin mutunci ga jami’an tsaro ko ma’aikatan gwamnati tamkar barazana ce ga tsaron kasa da dimokuraɗiyya.
Dole su koma bin tsarin aiki na hukuma wajen warware matsaloli—ba daukar doka a hannu ba. Lokacin amfani da iko na mutum ɗaya ya ƙare.
2. Tunatar da Su Ma’anar Mulki:
Shugaban kasa dole ne ya tuna wa dukkan jami’ansa cewa mukamin gwamnati don yi wa jama’a hidima ne—ba don zubar da kai ko cin fuska ba.
Rigimar Wike da Yerima ta zama darasi mai tsada: rashin mutunta talaka da raina cibiyoyin gwamnati shi ne wutar da ke hura sha’awar sojojin siyasa.
Don kare dimokuraɗiyyarmu da wahalar da aka yi wajen samun ta, Shugaba Tinubu dole ne ya dauki mataki cikin gaggawa. Ya zartar da umarni mai karfi, ya tabbatar da tawali’u da biyayya ga doka daga saman gwamnati har kasa. Wannan shi ne kawai zai hana wasu cikin rundunar soja samun hujjar da za su yi amfani da ita wajen kawo sauyi ta karfi a wata gwamnati da jama’a suka fara gajiya da ita.
Lokacin daukar mataki ya yi nisa da ƙarewa.
© 2025 Enterprisenewsglobal.com
