Wanene yake neman kusanci da wani a Arewacin Najeriya a yau?
Shin wannan haduwar babbar kawance ce ko kuma kawai shiri ne kafin babban wasan siyasa na 2027?
Idan abokan gaba daga sansanonin siyasa daban-daban suka hadu a boye wajen mutum daya, shin wannan haduwa ce ta bazata, ladabi, ko kuma lissafi?
Waɗannan su ne tambayoyin da ’yan Najeriya dole su fuskanta bayan hotunan taro da ya haɗa Rabiu Musa Kwankwaso, Muhammad Badaru Abubakar, da Bala Mohammed suka bayyana, haduwa da ta girgiza layin jam’iyyu kuma ta kunna hasashen siyasa kan hanyar zuwa 2027.
Taron da ya faru da ma’anar da ake ƙara masa nauyi
Da farko, gaskiya: Ziyarar ladabi ce aka yi. Hotunan gaskiya ne, sabbi ne, kuma suna da daidaito. Mutanen sun zauna tare a wurin taro na doka, suna nuna kusanci da juna ba tare da rikici ba. Abin da bai faru ba, akalla har yanzu, shi ne sanarwar hukuma, jawabi na hadin kai, ko ayyana kawance.
Duk da haka, siyasar Najeriya tana koya mana cewa abin da ba a faɗa ba sau da yawa yafi muhimmanci fiye da abin da aka sanar.
Dalilin da yasa wannan haduwa take da muhimmanci
Badaru yana nan a APC. Bala Mohammed gwamna ne na PDP mai tsayayyen akida, mai adawa a fili, kuma yana da kusanci da ADC. Kwankwaso yana wajen duka sansanonin, yana ɗauke da nauyin siyasar Kano da kuma goyon bayan talakawa mai ƙarfi wanda bai gushe ba.
A lokuta na al’ada, irin wannan taro za a yi watsi da shi a matsayin na yau da kullum. Amma wadannan ba lokuta na al’ada ba ne. Najeriya na gab da 2027 tana ɗauke da nauyin tattalin arziki, gajiya ta tsaro, da kuma jama’a masu tashin hankali. Kowane babban ɗan siyasa ya san cewa Arewa ita ce babbar yankin da masu jefa ƙuri’a suke, kuma babu lissafin shugaban ƙasa da zai yiwu ba tare da ita ba.
Aikin siyasar Kwankwaso ba ya takaita da tsayayyen akida, sai dai da motsi na dabaru. Daga PDP zuwa APC, daga APC ya koma PDP, sannan yanzu yana jagorantar NNPP, tafiyarsa tana kwaikwayon siyasar Najeriya mai motsi. Masu suka suna kiran sa mai tsalle-tsallen jam’iyyu. Wainda suke ciki suna kiran sa rayuwa. Masu dabaru suna kiran sa karfi.
Wannan taro yana ƙarfafa gaskiya mai sauƙi: Kwankwaso ba shi ne yake bin jam’iyyu ba; jam’iyyu ne suke kewaye da Kwankwaso.
Yana bayar da abin da kaɗan ne za su iya:
– Tushen Arewa mai motsi
– Ragowar farin jini daga 2023
– Ikon raba ko haɗa ƙuri’u ba tare da riƙe mulkin tarayya ba
Dalilin da yasa APC ba za ta iya yin gaba ba
Ga APC, kasancewar Badaru darasi ne. Hulɗa ta fi arha fiye da rikici. Jam’iyyar mai mulki ta fahimci illar raina adawar Arewa. A 2015, ta yi kira ga masu sauya sheka sosai. A 2023, ta amfana daga adawar da ta rabu. A 2027, ba za ta iya ɗauka cewa waɗannan yanayi za su maimaitu ba.
Kiyaye Kwankwaso a cikin nisan tattaunawa dabarar kaucewa haɗari ce.
Dalilin da yasa adawa ke barin ƙofa a buɗe
Ga PDP da ADC, rawar Bala Mohammed tana nuna wani lissafi: Kwankwaso ya yi ƙima sosai da BA za a iya watsi da shi, ya yi ’yanci sosai da dole su neme shi, kuma ya yi farin jini sosai da baza su iya tsokanan shi BA. Idan kawancen adawa zai bayyana na doka ko na boye zai bukaci sahihancin Arewa wanda ba za a iya ƙirƙira shi cikin dare ba.
Kwankwaso yana bayar da wannan sahihanci ba tare da ya nemi farashi ba tukuna.
Ladabi ko tsarawa?
Tarihin siyasar Najeriya cike yake da tarurruka “marasa lahani” da daga baya suka zama tubali. A 2013, shawarwari masu shiru suka haifi kawancen APC. A 2018–2019, sauya sheka na manya ya sake fasalin takarda kafin jama’a su ga poster na kamfen.
Kuskuren ba shine tambayar ma’anar wannan taro ba. Kuskuren shine ayyana sakamakonsa da wuri.
Abin da wannan taro ba ya nufi
– Ba ya nufin Kwankwaso ya shiga APC.
– Ba ya nufin ya rungumi PDP ko ADC.
– Ba ya nufin kawancen Arewa ya ƙarfafa.
Abin da yake nufi ya fi haɗari ga masu mulki da masu fata: Kwankwaso yana rike dukkan zabin a raye kuma yana sa kowanne zabi ya yi gogayya don shi.
Gaskiyar saƙo
Ƙarfi a siyasar Najeriya sau da yawa yana magana ta hanyar ruɗani. Shiru na Kwankwaso ba rikicewa ba ne; jari ne. Ta hanyar karɓar babban jigo na APC da gwamna na PDP a cikin lokaci ɗaya na siyasa, yana aika saƙo ba tare da ya furta kalma ba:
Ka yi watsi da ni a hatsarinka. Ka tuntube ni a lokacin da ya dace gare ka. Ka yi muhawara da ni bisa sharudda na.
Ƙarshe
Wannan ba sanarwar kawance ba ce. Tunatarwa ce.
Ba ayyana yaƙi ba, amma nuna muhimmanci.
Ba farkon tafiya ba amma hujja cewa hanyar zuwa 2027 har yanzu tana bi ta Kwankwaso.
Kuma a siyasar Najeriya, waɗanda ake ziyarta ba sa roƙo, suna kafa sharuda ne kuma suyi ciniki.
