Daga Bashir Bello, Abuja
Matatar Man Fetur da Petrochemicals ta Dangote na duba yiwuwar takaita sayar da Premium Motor Spirit (PMS), wato fetur, ga manyan ’yan kasuwar man da ke ci gaba da shigo da fetur daga ƙasashen waje zuwa Najeriya, sakamakon damuwar da ake da ita kan ingancin man, gaskiyar harkokin kasuwa da kuma amincin kayayyakin da ake samarwa a ƙarƙashin sunan Dangote.
Ana iya fara aiwatar da wannan mataki tun daga wannan makon, matuƙar an kammala ƙarin shawarwari kuma ba a samu wani saɓanin matsayi ko shiga tsakani a ƙarshe ba.
Wannan na nuna yadda damuwa ke ƙaruwa game da ci gaba da shigo da fetur daga ƙasashen waje, a daidai lokacin da Najeriya ke da gagarumar damar tace man fetur a cikin gida.
Majiyoyin da suka san matsayin matatar sun bayyana cewa babbar damuwar a halin yanzu ita ce yadda wasu ’yan kasuwa ke haɗa fetur ɗin da suka shigo da shi wanda bai kai matsayin inganci da ake buƙata ba, da fetur ɗin da suka saya daga Matatar Dangote, kafin su rarraba wannan haɗaɗɗen mai a kasuwa.
Matatar na fargabar cewa irin wannan hanya na iya sa ya zama da wahala a bambance tsakanin kayayyakin da matatar ta samar kai tsaye da kuma waɗanda wasu ɓangarori suka sake haɗawa ko sarrafa su.
Wata majiya da ta san matsayin matatar ta ce: “Yana da wuya a fahimci dalilin da zai sa mu kashe makudan kuɗaɗe wajen samar da ingantattun kayayyakin man fetur ga ’yan Najeriya, sannan a haɗa waɗannan kayayyaki da wasu kayayyakin da aka shigo da su waɗanda ba a tabbatar da ingancinsu ba, daga ƙarshe kuma a danganta wannan haɗaɗɗen samfur da matatar.”
Har ila yau, matatar ta nuna damuwa kan rashin ingantaccen dakin gwaje-gwaje na zamani da hukumar da ke kula da harkar ke da shi, da kuma ƙarancin kayayyakin more rayuwa na kula da ingancin man fetur da ake shigowa da shi, musamman wajen iya tantancewa da tabbatar da ƙa’idojin ingancin kayayyakin da ke shigowa kasuwar Najeriya cikin ‘yanci.
Wannan damuwar ta taso ne a daidai lokacin da ɓangaren rarrabawa da sayar da man fetur a Najeriya ke fuskantar wani babban sauyi, daga dogaro da shigo da man fetur daga ƙasashen waje na tsawon shekaru, zuwa ƙara dogaro da matatun mai na cikin gida.
Matatar Man Fetur ta Dangote, wadda ke da ikon tace ganga 700,000 a kowace rana, ta zama ɗaya daga cikin manyan masu samar da tataccen man fetur ga kasuwar Najeriya da kuma kasuwannin ƙasashen waje.
Matatar na samar da kayayyakin man fetur waɗanda suka cika ƙa’idojin inganci da ake amince da su a duniya. Hukumar United States Energy Information Administration ta bayyana a wani rahotonta na baya-bayan nan cewa Matatar Dangote na daga cikin manyan abubuwan da suka haifar da gagarumar ƙaruwa a fitar da kayayyakin man fetur daga Najeriya ta hanyar ruwa.
A cikin zangon kwata na biyu na shekarar 2026, matsakaicin adadin kayayyakin man fetur da Najeriya ta fitar ta hanyar ruwa ya kai ganga 561,000 a kowace rana, idan aka kwatanta da matsakaicin ganga 79,000 a kowace rana a shekarar 2023.
Jirgin man jiragen sama (jet fuel) na Matatar Dangote kuma ya zama ɗaya daga cikin kayayyakin da aka fi so a kasuwar duniya, ciki har da kasuwannin Amurka da Turai.
Matatar ta ƙara ƙarfafa matsayinta a matsayin babbar matatar da ke samar da jet fuel zuwa Turai daga wajen nahiyar Turai, inda ta kasance kan gaba na tsawon watanni a jere, tare da zarce wasu fitattun masu fitar da irin wannan man daga Amurka da Gabas ta Tsakiya.
