Daga Bashir Bello, Abuja
Tsohon Ministan Harkokin Waje, na Cikin Gida, Dakta Aliyu Idi Hong, ya yaba wa Shugaban rukunin Kamfanin Dangote Industries Limited, Alhaji Aliko Dangote, bisa samar da damar da ba a taɓa ganin irinta ba ga ’yan Najeriya, ta hanyar sayen hannun jari a Matatar Man Fetur da Kamfanin Sarrafa Sinadarai na Dangote, wato IPO.
Idi Hong, wanda shi ne Mataimakin Shugaban na Biyu na Ƙungiyar ’Yan Kasuwa da Masana’antu ta Abuja (ACCI), ya bayyana cewa wannan IPO ta ƙara wayar da kan talakawa da sauran ’yan Najeriya game da damar mallakar hannun jari a babban kamfanin masana’antu.
Ya bayyana hakan ne a ranar Talata, yayin wata hira da aka yi da shi bayan rangadin da ya kai rumfar baje kolin kayayyakin Dangote (Dangote Pavilion), a bikin baje kolin kasuwanci na ƙasa da ƙasa da ake gudanarwa a Abuja.
A cewarsa, damar da aka bai wa talakawa da sauran ’yan Najeriya na mallakar wani kaso na matatar man fetur na daga cikin muhimman abubuwan da suka bambanta wannan sayar da hannun jarin ga jama’a.
“Babu lokacin da ya taɓa kasancewa a tarihin wannan ƙasa da talaka zai fahimci cewa zai iya mallakar wani kaso na kamfani ba tare da ya mallaki kamfanin gaba ɗaya ba.” ya ce.
Ya ƙara da cewa, “Damar shiga cikin mallakar wani kaso na Matatar Dangote ita ce kyawun tsarin IPO ɗin Dangote.”
Idi Hong ya yaba wa Aliko Dangote bisa gayyatar da ya yi wa ’yan Najeriya domin su zama masu hannun jari a matatar, yana mai bayyana IPO ɗin a matsayin wani muhimmin mataki na faɗaɗa shigar jama’a cikin kasuwar hannun jari ta Najeriya.
Ya ce ya kamata ’yan Najeriya su yaba da wannan dama ta kasancewa cikin abin da ya bayyana a matsayin gagarumar nasarar masana’antu da Aliko Dangote ya gina.
“IPO ɗin Dangote ta kasance nasara,” in ji shi.
IPO ɗin Matatar Dangote ta ƙunshi hannun jari na yau da kullum guda biliyan 4.1, wanda ake sayarwa a kan naira 525 kan kowane kaso. Mafi ƙarancin hannun jarin da mutum zai iya saya shi ne guda 10, wanda kuɗinsa ya kai naira 5,250.
An buɗe sayar da hannun jarin ne a ranar 14 ga Satumba, kuma ana sa ran za a rufe shi a ranar 13 ga Oktoba, 2026, bisa sharuɗɗan tayin. Idan aka sayar da dukkan hannun jarin, ana sa ran za a tara kusan naira tiriliyan 2.15.
Wannan tayin sayar da hannun jari ga jama’a ya ja hankalin mutane da dama. A kwanakin baya, Aliko Dangote ya bayyana cewa yawan buƙatar sayen hannun jarin ya yi yawa matuƙa, yayin da kamfanin ke ci gaba da wayar da kan masu zuba jari a sassan Najeriya.
A cikin saƙon fatan alheri da ya aika wa bikin baje kolin kasuwanci na ƙasa da ƙasa na Abuja, Kamfanin Dangote Industries Limited ya sake jaddada aniyarsa ta tallafa wa bunƙasar tattalin arzikin Najeriya.
Ya ce jarin da kamfanin ke zubawa a fannoni daban-daban, ciki har da masana’antu, ababen more rayuwa, noma, makamashi da sauran muhimman sassa, na taimakawa wajen haɓaka samar da kayayyaki a cikin gida, samar da ayyukan yi, bunƙasa hanyoyin samar da kayayyaki na cikin gida da kuma ƙara kuɗaɗen shiga ga gwamnati ta hanyar haraji da sauran wajibai na doka.
Mista Hashem Ahmed ya ce: “Tsarin ayyukan rukunin kamfanoninmu ya ginu ne bisa imanin cewa tattalin arzikin da ya fi ƙarfin samar da kayayyaki zai samar da damarmaki ga kamfanoni da ’yan ƙasa baki ɗaya.
“Ta hanyar zuba jari a samar da kayayyaki a cikin gida da faɗaɗa ƙarfin masana’antu, muna taimakawa wajen rage dogaro da kayayyakin da ake shigowa da su daga ƙasashen waje, adana kuɗaɗen musayar ƙasashen waje, ƙara darajar kayayyaki da kuma ƙarfafa juriyar tattalin arzikin Najeriya.”
Kamfanin ya bayyana cewa IPO ɗin Matatar Dangote wani muhimmin mataki ne a ƙoƙarinsa na ci gaba da tallafa wa bunƙasar tattalin arzikin Najeriya.
Ya ce wannan shiri ya yi daidai da manufar bikin baje kolin kasuwanci na Abuja, wato haɗa harkokin kasuwanci, zuba jari, cinikayya da ƙarfafa juriyar tattalin arziki.
Kamfanin ya ƙara da cewa: “Saboda haka, muna farin cikin gayyatar mahalarta taro, masu zuba jari, ’yan kasuwa, dillalai, abokan ciniki da sauran masu hulɗa da kayayyakinmu zuwa rumfar Dangote Pavilion, inda muke baje kolin kayayyaki daban-daban daga sassan kamfanoninmu.
“Kayayyakin sun haɗa da siminti, sukari, gishiri da kayan ƙara wa abinci ɗanɗano, takin zamani, manyan motoci da ayyukan sufuri, da kuma Matatar Dangote da shirin sayar da hannun jarinta ga jama’a.
A wurin ne kuma za a samu bayanai game da yadda waɗannan ayyuka suke gudana.”
A nasa jawabin, Shugaban Ƙungiyar ’Yan Kasuwa da Masana’antu ta Abuja (ACCI), Cif Emeka Obegolu, SAN, ya bayyana cewa bikin baje kolin kasuwanci na ƙasa da ƙasa na Abuja yana samar da muhimmiyar dama ga kamfanoni, masu zuba jari, ’yan kasuwa, hukumomin gwamnati da masu amfani da kayayyaki domin haɗuwa, gano damarmaki da bunƙasa cinikayya da zuba jari.
Ya ce: “Muna matuƙar daraja kyakkyawar alaƙar da ke tsakanin ACCI da rukunin kamfanonin Dangote.
Kamfanin Dangote ya ci gaba da nuna cewa babban kamfanin masana’antu na cikin gida zai iya taka muhimmiyar rawa ba kawai wajen samar da kayayyaki da zuba jari ba, har ma wajen ƙarfafa tsarin kasuwanci baki ɗaya.”
Cif Emeka Obegolu, SAN, ya ƙara da cewa irin gudummawar da kamfanin Dangote ke bayarwa na taimakawa wajen ƙarfafa masana’antu da bunƙasa harkokin kasuwanci a Najeriya.
